Havaktakhait
Hivulimi ilitigutikhait pulaaktakviit naunaiyaklugit nunait piyumayainik. Ilaani, uktugumayait pulaaktakvikhait naunaiyakhimayut Pulaaktiligiyit Atugutikhait Paknaiyautaini, Nunait ovaluniit Aviktukhimayut Nunat Atugutikhait Paknaiyautikhait ovaluniit aalat pihimayut makpigaat ovalo tuhaktakhait ilangit, Hanatiligiyit Paknaiyautikhait, Umayut Ihivgiugutikhait Tuhaktakhait, inuuviviniit ovaluniit ingilgaat atukhimayait ihivgiugutait. Nunait uktulaaktut nunanik piyumayainik pulaaktakvikhamik, atuklugit inminik ihivgiugutainik, ihivgiutait ovaluniit kauyumayatukangit ikpinaktut nunait.
Nunavumi Pulaaktiligiyit katitivaktut tuhagutikhainik mikhaanut pulaakatakviit hapkoninga tuhaktakhainik ovalo aalanik tuhagutikhainik pilaaktut aalanit Kanatami ovalo Nunavumi Kavamatkut Munagiyiit, umayuligiyit, hamletkut, Nunani Umayuligiyit (HTO) ovaluniit havakviit ilangit Nunavumi Inuuviviniit Tutkuktuiyit ovaluniit Nunavumi Umayuligiyit. Hamna tuhagutikhait ilivaktut Hivulimi Pulaaktiligiyit Pitkutikhait Tutkukviini tunilaaktut kingulianit tuhagutikhait inuuviviniit ovalo inminik pitkutikhait ovalo olapkivigilaat ovalo hanatiligiyiit pilaaktakhainik pipkailaaktut Nunavumi pulaakatakviit ilaulaaktut ovalo naunaiyalaaktut ovalo titigalaaktut pilaaktut ikayugutikhait pulaakatakviit hanatiligiyiit. Nunavumi Pulaaktiligiyit tunivaktut Hivulimi Pulaaktiligiyit Pitkutikhait Tutkukviini nunanut ovalo ukakatigilugit ihumagiyait kanuk pulaakatakviit ovaluniit aalat ihumagiyait ukakatigilugit.
Pikakata pulaakatakvikhamik, ovalo nunait angikhimakpata pulaaktakvikhait ihumagiyainik, Pulaakatakviit Ikayuktiit Katimayigalaat (PAC) ilitiklugit. PACkut ilauniaktut Nunani Umayuligiyit (HTO), Inutukait, Hamletkut, Nunani Nunaligiyit ovalo Pitkutiligiyit Katimayigalaat (CLARC), Inuulgamiit ovalo aalat ilauyumayut havakviit.
Ikayuktaulutik ikayuktit katimayigalaanit, Nunavumi Pulaaktiligiyit iniktiniaktait Havaktakhait Ihivgiugutait ilaulugit hivuliit katitikhimayut ovalo ukautait nunait pitkutikhait ilauyut inuuviviniit ovalo ingilgaat atukhimayait nunait, umayut, nunat atugutikhait ovalo nunauyait, nunait ovalo nunauyaliugutait tuhagutikhait, hivuliit umaygakhiuktut ihivgiugutait, nunat atiit, ovalo aalat nunat ikpinagiyait. Havaktakhait ihivgiugutait titiganiaktut hanatiligiyiit piyumayainik ovalo pilaaktakhait pulaaktiligiyiit ovalo olapkivikhait pilaaktakhainik ovalo naunaiyaklugit pilaaktakhainik pulaakatakviit kanuginiaktut.
Ilanganut ilaukatautitlugit katitiklugit tuhagutikhait ovalo ihivgiuklugit Havaktakhait Ihivigugutikhait PACkut piniaktut ovalo ihivgiulutik ukautait ovalo ihumagiyait nunakatigiit ovalo ikayuklugit nunani ukakatigitjutikhait. Mikhaanut katimayigalaat, Nunavumi Pulaaktiligiyit ukakatiginiaktait Inutukait ovalo aalat nunakatigiit; angmaumayumik katimapkailutik ovalo nunani naalautikut tuhaktitilutik; ovalo tunikhailutik taiguagutikhainik ovalo ihuakhakhimayut tamamik ilauyut ovalo tuhaktitauyukhat hanayakhat nuutitigutainik ovalo pilaaktakhainik ilaukatauyut. Hivulimi ukakatigiyakhait piniaktut Nunavumi Paknaiyaiyiit piyaangani uktugumayait pulaakatakvikhait maligutikatut pikaktunik aviktukhimayut Nunat Atugutikhait Paknaiyautikhait.
Iniktigutait havaktakhait ihivgiugutait pitkulugit, nunanit, Pulaakatakvikhait Ihumagiyait ikayuktauyut nunanit ihuamgiyiat pulaakatakviit keeliniit, nunat ukpinagiyait, inuuviviniit, pulaaktiligiyit ovalo olapkiyut ukpigiyainik, nunani hanatiligiyit piyumayait, ovalo pulaakatakviit havagutikhait pihimayukhat. Pulaakatakviit ihumagiyait ilaulaaktut Inuit Inminiigutait Nunait ovaluniit Kanatami munagiyauyut nunait ilangit, imat ovalo hinaani nunait; kihimi ilitagihimayut iniktikhimayait keeliniit ovalo munagitjutikhait atuniaktait ilauniaktut ihumagilugit Inuit Inminiigutait Nunait ovalo Kanatami munagiyainik.
Atuklugit ihivgiugutait tamamik tuhagutikhait tunihimayut Havaktakhait Ihivgiugutait ovalo ukautait ukakatigihimayainik iluani nunait apiginiaktut angiklugit Pulaakatakviit Havaktakhait Hanayakhat ovalo pitkulugit Pulaakatakviit Ihivgiukhimayut Nunait ihumagilugit Ministait, Munagiyit Hilakyualigiyit. PACkut pitkuhimayut titigaklutik ikayugutikhainik nunakatigiinit, nunani ilaukatigiit, katutjikatigiit, hamletkut ovalo aalat ilauyumayut. Nunavumi Pulaaktiligiyit ovalo PACkut tuniniaktut pitkutikhainik Aviktukhimayut Inuit Katutjikatingit tuhagutikhainik ovalo ikayugutikhainik hanayakhat.
Minista ihivgiuniaktait pulaakatakviit havaktakhait ihivgiugutait, nunat pitkuhimayait ovalo ikayugutikhait hanayakhat pihimalugit. Ikayukagit ihumagiyait, Minist apiginiaktuk Nunavumi Pulaaktiligiyit nuutitiklutik Pulaakatakviit Paknaiyautikhait ovalo Ilitigutikhait ihumagilugit Ataani Inuit Ikpinaktut ovalo Ikayugutikhait Angigutaanut Nunavumi Pulaaktiligiyiit (IIBA). IIBA ataaniituk angigutikhait atuniaktut tamamik pikaktainik, uktugumayainik ovalo hivunikhaini Nunavumi pulaakatakvikhainik ovalo ihumagiyakhait pulaaktiligiyit ihumagiyainik ilangit, ilihagutikhait ovalo havagutikhait ikayugutikhainik; pulaakatakviit tuhagutikhait; pulaaktut atugutikhait; ovalo pulaakatakviit inminiigutikhait, inuuviviniit ovalo uyagaliuktut pitkutikhainik.
IIBAni ilitagihimayut ilaukatigiit munagikatigiigutikhait atuktait tamamik nunani ovalo Nunavumi ilanganut, ilihimayait naunaiyakhimayumik pulaakatakviit mikhaanut Pulaaktiligiyit Naunaiyakhimayait Ilanga (PSA) “ilalaaktut” pulaakatakviit IIBAmut.
Malikhugit IIBA, Pulaaktiligiyit Naunaiyakhimayait Ilanga aivaniaktait Kavamatkut Nunavumi, NTIkut ovalo ilauniakatut RIAkut ovalo ilitaginiaktait paknaiyautikhait ovalo munagitjutikhait atuniaktainik ovalo ilangit angigutait hanahimayut pulaakatakviit maliniaktut IIBAmi ilangit hapkoa hanauyagutait uyakat, nunaligigalaat, ikluit ovalo itigutigilaat uyagahiuktunut. Angilaaktut pulaakatakviit pingitkalualutik PSAmik ovaluniit ililaalutik pihimayainik PSAmik hanataakhimayuk aatjikutainut ilaukatauyunut ovaluniit aatjikutait pulaakatakviit.
Ilaa ilaukatauniamata pulaakatakviit munagitjutikhait angigutainut, PSA iniktilaituk kihimi paknaiyautikhait atugutikhait inikhimalikata. Taimaimat, angigutikhait pulaakatakviit havaktakhait ihivgiugutikhait, Minista pitkuniaktait Nunavumi Pulaaktiligiyit aivaliklutik PSAmik NTIkunut ovalo aviktukhimayut RIAkut ilitigiagani munagikatigiigutikhait atuniaktut ikayugutikhainik ovalo pitkutikhainik pulaakatakviit paknaiyautikhait, munagitjutikhait ovalo havagutikhat titigakhimayut hamani.
Pulaakatkviit paknaiyautait oalo munagitjutikhait ininiaktut ukiuni. Pipkagiagani ubluinik Nunavumi Pulaaktiligiyit ovalo nunait iniktiniaktut inikpiakhimayumik tutktuktuitjutait ovalo ihivgiufaagutait pulaaktiligyit pitkutikhait titigakhimayut IIBAmi ovalo pihimayakhait iniktigiagani Pulaakatakviit keeliniit ovalo iniktiklugit Pulaakatakviit Maligutikhait ovalo Munagitjutikhait Paknaiyautikhait Minista apginiaktait Kanatami ililugit hanianut nunait uktugumayainik pulaakatakvikhait ihivgiugutait nunait iluani Atulaktait Nunat Unguvagutait apigitjutait. Angikagit Kanatami, Atulaktait Nunat Unguvagutait iliniaktait ihivgiukhimayut nunait aalanit atugutikhainik ikpinagilaaktait hivunikhainik pulaakatakvikhait, angikhimalugit ukiukhait atuniaktut.
Minista angigutait iniktilaituk angigutainik Ministamit ovaluniit Atanguyainit pihimayakhait angigiagani nunait Nunavumi Pulaakatakviit. Ikpinaktuk Minista ilitagilugit pulaaktakviit hanalugit nunaini, kihimi keelininga, keeliniit, munagitjutikhait ovalo aalat paknaiyautit angigutainik hanalugit mikhaanut Pulaakatakviit Paknaiyautikhait ovalo Pulaakatakviit Ilitigutikhait atugutikhainik.
